Zaburzenia adaptacyjne, czyli gdy zmiana Cię przerasta.
W czym mogę Ci pomóc?
nie chodzi o to, żeby nauczyć Cię przystosowywać się szybciej, tylko o to, by zrozumieć, co konkretnie blokuje Cię w nowej sytuacji i dlaczego mijają kolejne tygodnie, a poczucie stabilności wciąż nie wraca. Pracuję stacjonarnie w Warszawie oraz online, w godzinach dopasowanych
do Twojego kalendarza, w języku polskim i po angielsku.
Jak mogą wyglądać zaburzenia adaptacyjne
u liderów?
Na pozór wszystko wygląda w porządku, bo podjąłeś/aś nową rolę, panujesz nad sytuacją i złożyłeś/aś plan działania, a zespół i zarząd widzą osobę, która dobrze to przyjęła. W środku toczy się jednak coś zupełnie innego: napięcie, które nie mija, natrętne myśli o tym, co się stało albo co się jeszcze zmieni, oraz poczucie, że grunt wciąż się rusza, mimo że formalnie sytuacja jest już ustabilizowana.
Liderzy w takim stanie często oskarżają się o słabość charakteru albo brak elastyczności, choć w rzeczywistości mierzą się z czymś zupełnie innym – to zaburzeniem adaptacyjne, czyli reakcja psychiki na zmianę, która przekroczyła jej aktualną zdolność do przetworzenia i która bez odpowiedniej pracy potrafi utrzymywać się miesiącami, blokując przy tym decyzje, jakie i tak trzeba w końcu podjąć.
Objawy zaburzeń adaptacyjnych, co warto wiedzieć?
- Obniżony nastrój i utrzymujące się napięcie. Nie chodzi o jeden gorszy tydzień, ale o stan utrzymujący się tygodniami po tym, jak nastąpiła zmiana, niezależnie od tego czy był to awans, zwolnienie, restrukturyzacja, czy przejęcie firmy przez nowego inwestora, i który nie ustępuje, mimo że z zewnątrz sytuacja wygląda już na uporządkowaną.
- Natrętne myśli o zmianie i jej konsekwencjach. Wracasz do tej samej sytuacji w kółko, zastanawiając się, co powinieneś/aś był/a zrobić inaczej i co jeszcze może się wydarzyć, a głowa nie daje odpoczynku nawet wtedy, gdy formalnie temat jest już zamknięty.
- Trudność w funkcjonowaniu na dotychczasowym poziomie. Decyzje, które wcześniej podejmowałeś/aś bez wysiłku, teraz kosztują nieproporcjonalnie dużo energii, koncentracja spada, a codzienne obowiązki, które kiedyś były rutyną, zaczynają Cię przytłaczać.
- Lęk i poczucie niepewności co do przyszłości. Nawet gdy sytuacja zawodowa jest już formalnie stabilna, trudno Ci się rozluźnić, bo w głowie czekasz na kolejny cios, kolejną zmianę albo kolejne zaskoczenie, które może nadejść w każdej chwili.
- Wycofanie z relacji i obowiązków. Zaczynasz unikać rozmów o zmianie, być może stronisz też od zespołowych spotkań. Mniej rozmawiasz z bliskimi, bo łatwiej jest nie mówić nic, niż tłumaczyć, co się właściwie dzieje i dlaczego wciąż tak trudno Ci wrócić do formy.
- Poczucie, że reakcja jest nieadekwatna, ale nie potrafisz nad nią zapanować. Wiesz, że inni przechodzili przez podobne zmiany i dawali sobie z nimi radę, a to porównanie tylko pogłębia wstyd i skłania Cię do jeszcze większej izolacji.
Jak wygląda psychoterapia zaburzeń adaptacyjnych?
Psychoterapia w tym przypadku nie polega na przyspieszaniu procesu adaptacji ani na dawaniu rad w stylu „podejdź do tego pozytywnie”, tylko na wspólnym odkrywaniu, co konkretnie zablokowało naturalny proces przystosowania.
Pracujemy nad:
- zrozumieniem, dlaczego akurat ta zmiana przekroczyła Twoją aktualną zdolność radzenia sobie, mimo że wcześniej dobrze sobie radziłeś/aś z podobnymi wyzwaniami
- odróżnieniem żałoby po tym, co było, od lęku przed tym, co dopiero nadejdzie, ponieważ w praktyce te stany często się ze sobą mieszają
- przekonaniami o sobie, które zmiana obnażyła albo którymi zachwiała, a które warto sprawdzić, zanim uznasz je za prawdę o sobie
- odbudowaniem poczucia wpływu i kontroli tam, gdzie realnie istnieje, zamiast tam, gdzie tylko wydaje się, że powinny istnieć
- tożsamością w nowej roli lub sytuacji, czyli nad tym tym, kim jesteś teraz, a nie wyłącznie kim byłeś/aś wcześniej
- tempem powrotu do funkcjonowania, bez presji, że powinieneś/aś już dawno dawać sobie radę
Dla kogo jest ta psychoterapia?
Dla Ciebie, jeśli:
- od tygodni lub miesięcy nie potrafisz otrząsnąć się po zmianie zawodowej lub życiowej, mimo że z zewnątrz wszystko wygląda już na poukładane
- wracasz myślami do tego, co się stało, choć sytuacja jest już formalnie zamknięta i teoretycznie nie ma do czego wracać
- codzienne funkcjonowanie kosztuje Cię więcej wysiłku niż jeszcze niedawno, a Ty nie potrafisz wskazać dlaczego
- czujesz, że Twoja reakcja jest nieproporcjonalna do sytuacji, ale mimo świadomości tego nie potrafisz nic z tym zrobić
- otoczenie oczekuje, że już dawno powinieneś/aś to przepracować, a Ty czujesz się w tym coraz bardziej osamotniony/a
Dlaczego psychoterapia, a nie coaching zmiany?
Coaching zakłada, że masz zasoby potrzebne do przejścia przez zmianę i wystarczy Ci tylko dobry plan działania, natomiast zaburzenie adaptacyjne pojawia się właśnie wtedy, gdy te zasoby zostały chwilowo przeciążone, więc problem nie leży w braku strategii, tylko w tym, co dzieje się w środku. Dopóki tego nie przepracujesz, każdy plan będzie budowany na niestabilnym gruncie.
Następny krok
Pierwsza sesja to rozmowa bez zobowiązań, podczas której sprawdzamy razem, czy i jak mogę Ci pomóc.